Voor de ouders

De campagne

Spot de Scam is een campagne van de FOD Economie om kinderen en jongeren van 12 tot 16 jaar bewust te maken van de gevaren van online oplichting. Omdat jongeren veel tijd online spenderen, komen ze vaak in contact met online oplichters. Met concrete tools en de hulp van influencers bezorgen we hen alle informatie die ze nodig hebben om oplichting te herkennen en er bewust mee om te gaan.

De campagne is opgebouwd volgens een (online) game, waarmee we jongeren spelenderwijs door verschillende soorten scams en tips loodsen. Vaak herkennen jongeren al bepaalde vormen van oplichting, en het is onze bedoeling om die kennis uit te breiden met power ups. Aan de hand van een quiz ontdekken ze welk level scamspotter ze nu al zijn en via de FAQ krijgen ze nog meer concrete tips over wat te doen bij online oplichting.

 

Image
image of code on screen

Kort samengevat leren we jongeren

  • hoe ze verschillende soorten online oplichting herkennen;
  • hoe ze zichzelf kunnen beschermen tegen online oplichting;
  • wat ze kunnen doen als ze het slachtoffer werden van een scam.

Door jongeren deze tools aan te reiken doorbreken we het taboe en creëren we een omgeving waarin er open over het thema gepraat kan worden.

Image
person with finger on phone screen. computer code over the image.

Zit je nog met vragen?

Waarom is deze campagne nodig?
  • In 2020 werden er 16.213 gevallen van online oplichting gemeld. De gemelde schade bedroeg €23.089.473,73.
  • Onderzoek toont aan dat jongeren een kwetsbare doelgroep vormen. Vaak onderschatten ze de gevaren van online oplichting, en durven ze er niet over praten wanneer ze er het slachtoffer van zijn.
Hoe kan ik mijn kinderen beschermen tegen online oplichting?
  • Er bestaan verschillende manieren van online oplichting. Ga samen met je kind aan de slag om zoveel mogelijk bij te leren over de soorten scams. De definities en voorbeelden op onze website kunnen je al op weg helpen.
  • Bij verschillende soorten oplichting moet je op verschillende zaken letten. Kijk zeker al eens naar de power-ups en FAQ voor jongeren voor enkele tips.
  • Leg aan je kind uit dat het belangrijk is dat je je persoonlijke gegevens goed beschermt  en om voorzichtig te zijn wanneer je websites bezoekt, online spullen koopt of online communiceert.
  • Creëer een omgeving waarin je kind zich veilig voelt om te praten over online oplichting.
Welke praktische tools kan ik mijn kind aanreiken om zich te beschermen tegen online oplichting?

In onze power-ups kan je al enkele concrete tools vinden. Deze tools zijn opgebouwd volgens drie belangrijke thema’s:

protect

  • We willen jongeren aanzetten om zichzelf te beschermen zodat ze minder vatbaar zijn voor oplichting.
  • Een belangrijke tool voor betere bescherming is het gebruik van sterke wachtwoorden en het bewaren van wachtwoorden in een wachtwoordkluis.

detect

  • We zetten jongeren aan om goed op te letten en oplichting beter te herkennen. Er bestaan verschillende red flags. Sommige, zoals verdachte links of foutief taalgebruik, zijn eenvoudig herkenbaar, andere, zoals vragen voor bankverificaties of kansen om gratis games te ontvangen, worden minder snel herkend.

alert

  • We motiveren jongeren om over het thema te praten en geven hen ook mee waar ze online oplichting kunnen melden. We willen duidelijk maken dat wanneer iemand opgelicht is dit geen hopeloze situatie is. Daarnaast is het belangrijk dat we het taboe verminderen en het thema ‘online oplichting’ bespreekbaar maken.
  • Online oplichting kan gemeld worden op https://meldpunt.belgie.be/meldpunt/
Hoe praat ik met mijn kinderen over online oplichting?
  • Voor jongeren is het zeer belangrijk dat ze kunnen steunen op een vertrouwenspersoon. Zorg er dan ook voor dat je kind met een goed gevoel naar je kan komen wanneer ze met vragen zitten.
  • Wees open en behulpzaam. Er hangt nog veel taboe en schaamte rond het thema. Maak duidelijk dat je je kind wil helpen, dat je kind zich niet moet schamen als er iets misgelopen is en dat je kind steeds met vragen naar je toe kan komen.
  • Heb je zelf niet meteen een antwoord op een vraag van je kind? Ga dan samen op zoek naar een antwoord
Mijn kind is opgelicht. Wat nu?
  • Zeg duidelijk tegen je kind dat het de schuld is van de oplichter, niet van je kind zelf.
  • Zorg ervoor dat de gegevens van je kind beschermd zijn door bijvoorbeeld wachtwoorden aan te passen of card stop te bellen.
  • Zijn er persoonlijke gegevens of sommen geld gestolen? Doe een aangifte bij de politie.